Մահուան տաղեր

Ես այս երկու մահերն ալ, ո՛վ Տէր, սիրով կ՚ընդունիմ…
Կա՛մ ունենալ գիւղական խրճիթ մ՚ուր սէրը տիրէ,
Շարժի՜լ շունչին մէջ կնոջ մ՚ու գիրքերու մտերիմ
Եվ իրիկուն մը մարի՜լ շրջապատուած վարդերէ…,

Որոտաբեր ամպին տակ սարեակն ինչպէս թառին վրայ,
Գլուխը ներս կը քաշէ, կ՚անշարժանայ, կը լըռէ…
Ո՛վ մահ, ի տես ստուերիդ, որ ճամբուս վրայ կ՚երկննայ՝
Ես կ՚ամփոփուիմ, կը նայիմ ու կը դադրիմ երգելէ…։

Կը յուսայի, — իմ մանուկ յոյսս անսանձ էր, —
Քեզի հասնիլ ծիրանեշող, դափնևոր…
Կեանքն ինձ դերբուկ մը ցոյց կուտար, ո՛չ ցանցեր,
Որուն դուն ծայրն էիր կանգուն, մա՛հ աղուոր…։

Շուրջըս ամէն օր տեսնելով զանի
Եվ մէջս զգալով զայն ամէն վայրկեան՝
Մահն եղած է ինձ այնչափ ընտանի,
Որչափ աչքերուս՝ արևը վաղուան…։

Ո՛չ ընտանի անասուն, ո՛չ ալ գազան քարայրի.
Երբեմըն ծով և երբե՛մն հազիւ առու մը պզտիկ.
Հոգւոյն մէջ շող մ՚աստղերէն, մինչդեռ մարմինը կ՚այրի
Գեհեններու կրակով… այսպէս ծնաք զայն, ո՛վ դիք…

Սպասէ՛ դեռ, և աշնան օր մ՚երբ կ՚իջնէ
Արևն երկինքէն,
Ցուպդ վեր ա՛ռ և ճակատէդ քշէ դժնէ
Ամէն խորհուրդ։ Քէն,

Ձի՜ւն…։ Անդունդները լեցուցէր, և լեռներուն
Կողերն ի վար, և դաշտերուն ծածկած վրան.
Գի՛ւղ մը, հիւղեր՝ ճամբորդներու կարծես նման,
Բլուրին ոտքը թաւալած, ինկած նկուն։

Մերթ ալ քաջութեան փայլակ մը շքեղ
Կ՚անցնի հոգիէս…։ Կամքըս, ինքն իր վրայ
Կքած, կը թըռի թափով մը ահեղ
Եվ հովին հետ, որ անզուսպ կը սուրայ,

Այս գիշեր նորէն կ՚աճի, կը մեծնայ, կը շատնայ հոգիս,
Կռիւի գացող բանակի մը պէս.
Ո՜վ դափնեպսակ, այս գիշեր նորէն ինձի կ՚երևիս
Լեռան մը ծայրէն և զիս կը փորձես…։

Խոնարհութիւնը գուցէ անձրև մըն է զովարար
Աշխարհակալ ու անթեք հոգիներուն վրայ չոր…
Բայց ես կ՚ուզեմ այս առտու, որ հոգիս սուր մը ըլլար
Այլոց կամքին մէջ մխուող, անզիղջ, հատու ու հզօր։

Նշուլավառ ունիմ այգերը կեանքիս,
Ուր անզուսպ և փրփրերախ
Պատերազմիկ մ՚է հոգիս՝
Անմիջական մարտին յոյսովը ուրախ։

Ուզեցի զքեզ սէգ ու անընտել.
Ուզեցի մազերդ, օվկիանին խաժ
Ալիքներուն պէս, ձեռքիս տակ գգուել.
Ուզեցի բազուկըդ հզօր ու վարժ…։

Ատելութի՛ւն, քեզ այսպէս բացած չէի կուրծքս դեռ…
Սէր ունէի, կամ գոնէ կը ներէի՜ շատերուն.
Կը դառնային միշտ աչքերս երկինքն ի վեր լուսահեռ՝
Միշտ լեցուելու, լեցուելու աստեղց ժպտովը քթթուն…։

Ուրա՛խ եմ այսօր… Քամուած է գինին՝
Զոր պիտի խմեմ կաթիլ առ կաթիլ՝
Մաքրելու համար սրտիս ժանգը հին…
Կ՚ուզեմ ամբոխին մէջ սուրալ, նետուիլ՝

Ինչպէ՞ս կուզես որ սիրեմ, յարգեմ զքեզ ու լսեմ
Ատամնաթափ այդ բերնէդ ականջս ի վար ձայնով ցած
Փսփսացուած խօսքերուն, որոնք բարի ու խոհեմ,
Որոնք բարւոյս համար են, գիտեմ, խորհուած ու ըսուած…

Ա
Դեռ շատ պզտիկ՝ կը հառէր իր աչուները յաճախ
Տեղափոխուող իրերուն, անցնող ձևին, գոյնին վրայ,
Իր մտածումը կ՚աճէր խոտին հետ, որ կը մեծնայ.