Հացին երգը

Թե ջըլապինդ մըշակն ի՛նչպես կը փարի
Իր կոր մաճին, կը պատռե լանջն հողերուն։
Եվ սահանքին տակ արփական շողերուն
Ի՛նչպես կ'ըլլան լերկ ակոսները՝ բերրի։

Գիւղակներէն հորիզոնները մինչեւ
Կը տարածուի մեր մայրութիւնը հողի։
Գարունն եկա՛ւ. — չի բաւեր ձիւնը թեթեւ
Ա’լ ծածկելու մեր մերկութիւնը յըղի։

Մշակնե՛րն են իմ գյուղիս, դաշտի հզո՛ր զավակներ,
Քրտինքներով մարգարտյա բնության թա՛գն են հյուսեր։
Կբաբախե սիրտն հողին իրենց բրդոտ կրծքին տակ,
Ու իրենց լայն երակին մեջ կհորդի արեգակ։

Եզներս են խարտյաշ, լույս ճակատներով,
Զոր պաճուճեր եմ նուսխայով կապույտ։
Գարունի առտվան օդեն են գինով. —
Կնային, խաղա՜ղ, դաշտերուն անքույթ։

Հո՜, հռո՛ հռո՛ հռո՛. Հողին տակ հըռընդյունն է արորին
Լուրթ մշուշին մեջ առտվան, կողին վրա բըլուրին
Կ՚երթան եզները հուժկու՝ զանգակներով դաշնավոր,
Ու մսուրին վերջին հարդը կ'որոճան գլխիկոր։

Սերմանողն է։ Հաղթահասակ կը կանգնի
Մայրամուտին շողերուն մեջ ոսկեթույր։
Ոտքին առջև անդաստաններն հայրենի
Կը տարածեն մերկություննին անպարույր։

Տափա՛ն, տափնե, կոշտերն հարթե,
Թաղե ցաներն հողին մեջ.
Ցորենն՝ ոսկի, սերմն հակինթ է՝
Երբ միանա հողին գեջ։

Զեղուն ավշին հողերուն տակ պայթեցուց
Սերմերն։ Արտերս այս գիշեր
Կանանչցեր են լուսնկային տակ գարնան…
— Մայրի՛կ, ինծի ծիլ մը բեր,

Դաշտերուն վրա իր տրտմությամբ համառող
Անձրևը չէ՛ ասիկա։
Գարնան ջաղբն է՝ որ ցանքերուն վրա անհուն
Լուսացընցուղ կտեղա։

Հովե՜ր կ'ացնին.
Ա՛յնքան կ'հորդի, կը կատղի դաշտը հուռթի՝
Որ պիտի հոն արածող ուլը խեղդի։
Գոգին մեջեն ալետատան հովիտին

Քո՛ւյր իմ, ցանքին մեջ կակաչներ կան, քաղե՛.
Ահա սիրող սիրտերու պես կարյունին։
Պիտի իրենց բաժակներեն բյուրեղե
Խըմենք ալիքն արևին։

— «Եհե՜. եհե՜. արտերուն մեջ մարդ մարդաձայն չը մըտնե՜»։
Հովեուն հետ սարեն եկող անդապահին աղաղակն է։
Ուսընդանութ պարկը կախած և մասրենի ցուպ մը ձեռքին՝
Ցորյաններու զըմրուխտին մեջ կը թափառի ան առանձին։

Արտըս ոսկո՜ւն է…
Նըման բոցերու
Ցորենն է բըռնկեր՝
Առանց այրելու։

Կը սոթտըվին թեզանիքներ, գերանդիներ թող հեսանվին.
Այսօր երկու հազար մըշակ կը հնձեն ցորե՛նը և գարին։
Քա՜ղցր է թեղվիլ հասկերուն մեջ՝ որոնց քիստերը խարշափուն
Կը խառնըվին բաց կուրծքերու անտառացած թուխ մազերուն։

Հունձք կը ժողվեմ մանգաղով,
— Լուսնակը յարս է—
Ակոս ակոս ման գալով,
— Սիրածս հարս է։

Գյուղին ճամփայեն սայլերը կերթան
Հունձքով բեռնաբարձ։
Մայրամուտի մեջ շարժուն բուրգեր են՝
Ճաճանչներ հագած։

Բըլուրին գաղջ կողին վըրա ընկողմանած
Սըրինգ կ՚ածեմ.
Եզներըս լայն հովիտին մեջ, սըրտի երգով,
Ես կ'արածեմ։

Քեզ կը բերեմ, Մա՛յր, հունձքերուս նախընծան։
Զոհագործե՛ սեղանիդ վրա՝ ուր, դարե՜ր,
Փեթակներուս մեղրամոմերը դեղձան
Լույս ու արցունք են հոսեր։

Կալերու մեջ ես կը նըստիմ իմ երազուն
Հովանիին տակ էշիս՝
Որ քովս սա կոճղին կապած՝ կը շըփե
Աղու ծընոտը ուսիս։

Ամարվան քա՜ղցր գիշեր, գլուխը կամին վրա դրած՝
Աշխատանքի սուրբ Ոգին Կալերուն մեջ կը նընջե։
Կը լողա մեծ Լռությունն աստղերուն մեջ ծովացած։
Անհունը՝ բյուր աչքերու թարթափով՝ զի՛ս կը կանչե։

Կամ կը քըշեմ վաղվան հույսով՝
Արևն առած ճակտիս վըրա։
Հորիզոնը, անհուն լույսով
Իմ աչերուս մեջ կը լողա։

Այս այն ժամն է՝ երբ կալին մեջ Աշխատանքն առած կանգ՝
Արևուն տակ կը հևա։
Կը նընջե մեն մի մըշակ։
Քարայրին մեջ հեռակա

Իրիկվան մեջ, գյուղին քով,
Կը մըրմընջե գուռն ուռիին տակ շըքեղ։
Զայն կը լեցնե աղբյուրին երգովը բյուրեղ,
Աստղը՝ բյուրեղ արցունքով։

Իրիկվան մեջ հովերն հևուն
Երբ դուրս կ'ելլեն քարայրներեն՝
Մեկ ծայրեն մյուսը կալերուն
Ա՛լ կամնըված հունձքը կ'երնեն՝

Ափ մը ցորյան ափերուդ մեջ
Թող լեցնեմ, կտրիճ Որդիս,
Կտրիճ Որդիս, գոտի՛ն մեջքիս.
Թող մաճակալ բազուկներեդ

Այս իրիկուն ձեզի կուգանք, ե՜րգ երգելով,
Լուսնակ ճամբով,
Ո՛վ գյուղակներ, գյուղակներ.
Ձեր բակերուն մեջ ամեն

Տընակին մեջ մըթըշաղ, կըտուրին տակ հայրական.
Ամբարնե՜րն են, շար ի շար, նոր բերքերով ծոցվորած։
Իրենց լայնշի արգանդեն՝ թանձր բույրերը կու գան
Աշուններուն պըտղալից և արտերուն մանգաղված։

Առվույտի՛ մարագ, լեցուն բույրերով
Խունկի, հաշիշի.
Երբ դուռըդ բանամ՝ ցուլերը բոլոր
Ճակատով լայնշի

Է՜յ աղորիք, դարձի՛ր, դարձիր,
Նըստած կանանչ խորը ձորին.
Աղաղակե՛ երգըդ խորին
Դեպի լուսնակն արծաթածիր։