Վահան Թեքեյան Վերադարձ

Առաւօտուն, երբ վերջին աստղն ալ կը դառնայ Ծոցն երկնքին մեղմաբաց, Զեփիւռին հետ թեթևօրէն ահա ճամբայ Էին քայլերս ինկած… Օ՜, մինչև ո՞ւր… և յոգնութիւնը կրկին է Աննպատակ քայլողին Օտարութեան ուղիներուն մէջը դժնէ, Որոնք յաճախ կ՚ողողուին Կարօտի լուռ և գետնաբուխ հեղեղներէն… Իզուր ցաւս խաբելու Համար ժպտիլ լերանց, դաշտաց ես վատօրէն Փորձեր էի. անհլու՝ Անծանօթին, անոնք չէին ինձի ժպտեր… Մերթ պսակներ կ՚ուզէի Հիւսել ճամբուն ծաղիկներէն. հարսնուկ¹, պտեր, Եղեպոր² և խնկունի³ Ու վայրի վարդ ու երիցուկ մարգարտափայլ Խառնած իրար՝ մատներուս Կը ցանկայի ճարտարութիւնն ինձի ցոյց տալ. Անշուշտ մատներս ալ անուս Անոնց բնիկ գեղեցկութեան՝ երբեք զիս գոհ Չէին թողուր լիովին. Կը նետէի, իմ անհանգիստ հոգիիս զոհ՝ Զանոնք անցնող լայն հովին… Երբ ցերեկուան մէջտեղ, ծարաւ ու անօթի, Հունձքին կէսը կատարած, Մշակն արտին մէջ, արևին տակ կը նստի՝ Կապոցէն կունտ⁴ մը չոր հաց Կը հանէ դուրս և իր քաղցած հասկը հերուան Կը կազդուրէ զինք հիմայ, Սափորէն ալ ջուրն իր ակին կը խմէ ան Եվ յանգչելու կ՚երկննայ. Մինչդեռ օտարն իր յագուրդին մէջը խոռոչ Մ՚անյագ զգայ պիտի միշտ Եվ չունենայ պիտի հոգին անդորր և ո՛չ Ա՛լ սիրտը սէր մը անվիշտ…։ Պիտի անշուշտ, անվերջօրէն դեռ երթայի Այսպէս հեռու, մի՜շտ հեռու, Երբ լսեցի իմ ցերեկիս մէջ ամայի Ձայն մը դանդաղ զանգերու, Եվ առնելով գլուխս վեր՝ տեսայ յանկարծ Քառուղիի մը վրայ Ինքզինքս հասած. քառուղի մը, որուն մեր հարց⁵ Շիրմաքարերն հնօրեայ, Զարդն ու պարծանքն էին ամբողջ…։ Ուրկէ՞ այսպէս Դարձեր էի դէպի ետ, Արեան պեղած ո՞ր ակոսէն անգիտապէս Քայլերս զիս արփաւետ Դէպի երկիրս էին բերեր… Սակայն արև Թէ գորշ ամպեր՝ նոյն նուաղ Ու տխուր լոյսն ամէն տխուր իրի վերև Կը կախէին… Անսուաղ⁶ Ամբոխ մը հոն՝ հալածական երէներու Ջոկի մը պէս կը թափէր… Եվ խանձի հոտ մը դեռ այրող իրենց երկու Կտոր գոյքէն կ՚ելլէր վեր… Հոգիս յանկարծ թոթւըուեցաւ իր խոնջենքէն, Եվ զօրացաւ ալ կարծես, Եվ զգալով, որ զոհերուն անդարձօրէն Կը կազմէի մասը ես, Ան որոշեց, անոնց համար ինչպէս ինձի, Ըլլալ բախտին նման խիստ Եվ չունենալ՝ մինչև անիւը չշրջի, Ո՛չ նոր մեկնում, ո՛չ հանգիստ…։