Ներկայ հայաստանին
«Դ. շրջան. 1921 եւ յետոյ» ժողովածու
Ա
Ներէ՛, որ քէն ըրի քեզի քիչ մը ատեն1
— Մինչև երեկ — ու դեռ տաք չեմ բոլորովին, —
Բայց կը խըլէ շունչդ ինձմէ կայծեր արդէն՝
Չփայլած հին ու փայլելիք բոցին հաշուին…
Սրտէս առաջ մի՛տքս յարեցաւ, փարեցաւ քեզ…
Սիրտը ունի յիշողութիւն մ՚աւելի խոր
Եվ չէր կրնար ան չյիշել Սուրբն ողջակէզ
Խարոյկին վրայ, ուրկէ Փիւնիկ2՝ ծնար դուն նոր…
Ու գոհացաւ միտքս քեզմով, սփոփուեցա՜ւ,
Ուրախացաւ մինչև անգամ, քեզի դիմեց
Ու կը դիմէ հիմայ՝ ինչպէս գանձի մը մեծ…
Տարբե՜ր ես դուն մեր երազէն. — աւելի՛ լաւ…
Աւելի լա՛ւ կ՚ըսեմ, այ՛ո, անզիղջ3, անգութ,
Զի դատակնիքն է «չեղածին» փա՛ստն «ըլլալուդ»…
Բ
Հո՜ղ այնտեղ և հողին վրայ ցեղ…
Կը կոխէ ցեղը զայն, կը մըխէ
Անոր մէջ կամքն ուժեղ ու անշեղ
Եվ նորէն կը քաղէ ուժ անկէ…
Հո՛ղ այնտեղ՝ բարեկամ, բարերար.
Չփախչող ոտքին տակ. վեր բռնող
Մարդոց մէջքն, ու գլխուն մէջը հար
Վերածուող ճամբայի լուսաշող…
Հո՛ղ վստահ, ուր ամէն մարդ ու կին,
Այնտեղ նոր աչք բացող մանուկին,
Այնտեղ նոր բարձրացող հասկերուն,
Նո՛ր շէնքին, նո՛ր հենքին, մտքին նո՛ր
Կը նայի հրճուանքով մը սովոր,
Կը լեցուի անդորրով մը անհուն…։
Գ
Երկիրը հո՛ն իր զաւակինն է այլևս,
Անոր ճակտէն հոսող քրտինքը կ՚երթայ
Մեծ հայրերուն մինչև կրծոսկրը թերևս՝
Հաստատելու իր տանը հիմն անոր վրայ…
Ո՛չ ոք այնտեղ ա՛լ իրեն ծուռ կը նայի…
Աւերակներն անգամ ժպիտ մ՚ունին արդ,
Երբ կը տեսնեն դէմը իրենց՝ ամայի
Գետնէն ելլող շինութեանց շարքը հպարտ…
Եվ հո՛ղը, հո՛ղն իր գերութիւնն ա՛լ թոթուած,
Իր ընդերքէն ոչ միայն ուժ՝ այլ և խելք
Կը հայթայթէ Հայուն ի մեն մի հարուած…
Եվ շղթային՝ Արևմուտքէն Արևելք
Վերակապուող կեանքի ամուր շղթային՝
Կ՚ըլլայ մեր պինդ ազգը օղա՜կը նախկին…։
Ծանոթագրություններ
- 1 Ատեն, ատենոք — ժամանակ, ժամանակով
- 2 Փիւնիկ — առասպելական այն թռչունը, որ մոխրանում է և նորից յարութիւն առնում իր մոխրից
- 3 Անզիղջ — հատու, չզղջացող
Թեմաներ