Կույսն լքյալ
1870
Հալեց սառեր գարնան արև,
Ոսկի մատամբք ծաղիկ, տերև
Ցանեց, ցրվեց ամպ ու բալ փույթ,
Պարզեց աստեղց կամարն կապույտ.
Ո՜հ, ինչո՞ւ կույսին
Նայվածքն է մրթին։
Ոսկի սփռեց լերանցն արփի,
Ծիծաղեցավ լուսինն յ՚ալի,
Կա՜յծ ու ծիծաղ, ծաղիկք համբուն,
Թերթեր, ուր սեր կարդա զվարթուն.
Ո՜հ, ինչո՞ւ գունատ
Է կույսին ճակատ։
Բուլբուլն թառեր թավուտ թփին՝
Գեղգեղե գե՛լ աղիոք1 սրտին.
Թռչունք մըթին անտառաց խոր
Ձայնակցին, հեշտ սիրո ժըխոր…
Ո՜հ, ինչո՞ւ լինի
Լուռ կույս լեզվանի։
Ալիք սիրո ցույց տան կայծ, նետ,
Մրմունջ, նայվածք տանելով հետ,
Ջըրել կերթան ծաղկոտ մարմանդ,
Թոթվե խոտեն հովն ադամանդ.
Ո՜հ, ինչո՞ւ արտսուք
Թափե կույսն ի սուգ։
Ի դրանց ոսկի արևելքին՝
Թռչտելով սյուքեր հեշտին՝
Ծաղկանց, ալյաց, թերթից համբույր
Տալով՝ սահին թողլով համ, բույր.
Ո՜հ, ինչո՞ւ հառաչ
Հանե կույսին լանջ։
Ո՜հ, կույս, ինչո՞ւ այսպես տրտում
Սամույր հոպոպքդ արտասվաթուրմ
Դեմքըդ սիրուն ծածկեն, վերցո՛ւր
Ճակատդ, շնչե սեր, լույս ու բույր.
Անկողինդ ծաղկունք,
Աստղեր քեզի շուք։
— Սիրեի ես աստղերն երկնի,
Ալին զիս ցույց տար գեղանի,
Վայլեր ծաղիկ ճակտիս անսուգ,
Զեփյուռն ուներ հեշտ փըսփըսուք.
«Մատնելու զկուսիկ
Հրապո՜ւյրք խաբուսիկ»։
Հալեց սառեր գարնան արեւ,
Ոսկի մատամբք ծաղիկ, տերեւ
Ցանեց, ցրուեց ամպ ու բալ փոյթ,
Պարզեց, աստեղց կամարն կապոյտ.
Ո՜հ, ինչո՞ւ կոյսին
Նայուածքն է մըթին։
Ոսկի սփռեց լերանցն արփի,
Ծիծաղեցաւ լուսինն յ՚ալի,
Կա՜յծ ու ծիծաղ, ծաղիկք համբուն,
Թերթեր, որ սէր կարդայ զուարթուն.
Ո՜հ, ինչո՞ւ գունատ
Է կոյսին ճակատ։
Բուլբուլն թառեր թաւուտ թփին՝
Գեղգեղէ գե՜լ աղիօք սրտին.
Թռչունք մըթին անտառաց խոր
Ձայնակցին, հեշտ սիրոյ ժըխո՜ր…
Ո՜հ, ինչո՞ւ լինի
Լուռ կոյս լեզուանի։
Ալիք սիրոյ ցոյց տան կայծ, նետ,
Մրմունջ, նայուածք տանելով հետ,
Ջըրել կ՚երթան ծաղկոտ մարմանդ,
Թօթուէ խոտէն հովն ադամանդ.
Ո՜հ, ինչո՞ւ արտսուք
Թափէ կոյսն ի սուգ։
Ի դրանց ոսկի արեւելքին՝
Թռչտելով սիւքեր հեշտին՝
Ծաղկանց, ալեաց, թերթից համբոյր
Տալով՝ սահին թողլով համ, բոյր.
Ո՜հ, ինչո՞ւ հառաչ
Հանէ կոյսին լանջ։
Ո՛, կոյս, ինչո՞ւ այսպէս տրտում
Սամոյր հոպոպքդ արտասուաթուրմ
Դէմքըդ սիրուն ծածկեն, վերցո՛ւր
Ճակատդ, շնչէ սէր, լոյս ու բոյր.
Անկողինդ ծաղկունք,
Աստղեր քեզի շուք։
— Սիրէի ես աստղերն երկնի,
Ալին զիս ցոյց տար գեղանի,
Վայլէր ծաղիկ ճակտիս անսուգ,
Զեփիւռն ունէր հեշտ փըսփըսուք.
«Մատնելու զկուսիկ
Հրապո՜յրք խաբուսիկ»։
Ծանոթագրություններ
- 1 աղիոք — աղիքներով, լարերով։